काठमाडौं। सुनसरीमा भएको दुःखद घटनाले फेरि एकपटक नेपाललाई गम्भीर प्रश्नको सामु उभ्याएको छ, के आर्थिक समृद्धि र विकास सामाजिक सद्भावबिना सम्भव छ?
हालको घटनापछि स्थानीय जनजीवन, व्यापार र आवागमन केही समय प्रभावित भएको थियो भने सरकारले सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाएको थियो। पछिल्ला दिनमा अवस्था क्रमशः सामान्यतर्फ फर्किँदै गएको भए पनि यस घटनाले सामाजिक विश्वास र लगानी वातावरणबारे बहसलाई फेरि अगाडि ल्याएको छ।
नेपाल प्राकृतिक स्रोत, पर्यटन, कृषि, जलविद्युत् र युवा जनशक्तिले सम्पन्न देश हो। तर कुनै पनि देशको आर्थिक प्रगति केवल स्रोतले होइन, शान्ति, स्थिरता, कानुनी शासन र नागरिकबीचको विश्वासले निर्धारण गर्छ।
विदेशी वा स्वदेशी लगानीकर्ता उद्योग स्थापना गर्नुअघि सबैभन्दा पहिले हेर्ने विषय भनेकै सुरक्षा, राजनीतिक स्थिरता र सामाजिक सद्भाव हो। जहाँ अशान्ति, हिंसा वा साम्प्रदायिक तनावको जोखिम देखिन्छ, त्यहाँ लगानीको गति सुस्त हुन सक्छ। यही कारण निजी क्षेत्रले पनि सामाजिक सद्भाव कायम राख्न आग्रह गर्दै आर्थिक समृद्धिका लागि शान्त वातावरण आवश्यक रहेको जनाएको छ।
नेपाल बहुधार्मिक, बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक देश हो। यही विविधता हाम्रो शक्ति हो। इतिहासले पनि देखाएको छ कि नेपाली समाजले फरक धर्म, भाषा र संस्कृतिलाई सम्मान गर्दै सहअस्तित्वको अभ्यास गर्दै आएको छ। यही विश्वास कमजोर भयो भने त्यसको असर केवल सामाजिक सम्बन्धमा मात्र होइन, व्यापार, पर्यटन, रोजगारी र समग्र अर्थतन्त्रमा पनि पर्छ।
सामाजिक सञ्जालको युगमा अपुष्ट सूचना, पुराना तस्बिर वा भ्रामक सामग्रीले तनावलाई अझ बढाउन सक्छ। त्यसैले जिम्मेवार सञ्चार, तथ्यमा आधारित सूचना र कानुनी प्रक्रियाप्रति विश्वास अत्यन्त आवश्यक छ। प्रेस परिषद् नेपालले पनि केही सामग्रीले सामाजिक तथा धार्मिक सद्भावमा असर पुर्याउन सक्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेको छ।
देश विकासका लागि आवश्यक आधारहरू स्पष्ट छन्—
-
कानुनी शासन र सबैका लागि समान न्याय।
-
धर्म, जाति र समुदायबीच आपसी सम्मान।
-
लगानीमैत्री, सुरक्षित र स्थिर वातावरण।
-
युवालाई रोजगारी र उद्यमशीलताका अवसर।
-
जिम्मेवार राजनीति, सञ्चार र नागरिक सहभागिता।
नेपाललाई समृद्ध बनाउने बाटो द्वन्द्व होइन, संवाद हो। घृणा होइन, विश्वास हो। विभाजन होइन, एकता हो।
सुनसरीको घटनाले हामीलाई एउटा महत्वपूर्ण पाठ सिकाएको छ, यदि हामीले सामाजिक सद्भाव, आपसी भाइचारा र राष्ट्रिय एकतालाई जोगाउन सक्यौं भने नेपालमा लगानी बढ्नेछ, उद्योग फस्टाउनेछन्, रोजगारी सिर्जना हुनेछ र आर्थिक समृद्धिको मार्ग अझ फराकिलो बन्नेछ। तर यदि अविश्वास र विभाजन बढ्दै गयो भने त्यसको मूल्य सम्पूर्ण राष्ट्रले चुकाउनुपर्ने हुन्छ।
देश निर्माण सरकारको मात्र जिम्मेवारी होइन; हरेक नागरिकको सोच, व्यवहार र जिम्मेवारीले पनि राष्ट्रको भविष्य निर्धारण गर्छ। आजको आवश्यकता दोषारोपण होइन, शान्ति, संयमता र साझा राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राख्ने सोच हो।
“सामाजिक सद्भाव नै समृद्ध नेपालको पहिलो आधार हो।”
